Chuyển đổi số từ cơ sở, phục vụ người dân

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong hoạt động của chính quyền cơ sở, khi nhiều thủ tục hành chính được giải quyết trực tuyến và các dịch vụ công trở nên thuận tiện hơn. Những kinh nghiệm được chia sẻ tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026 cho thấy hiệu quả của công nghệ cần được đánh giá từ lợi ích thực tế mà người dân nhận được.

Ngày 9/10/2026, tại chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, đại diện nhiều địa phương đã giới thiệu các giải pháp ứng dụng công nghệ vào quản lý và phục vụ cộng đồng. Điểm chung của những mô hình này là ưu tiên giải quyết các nhu cầu gần gũi, thay vì chỉ tập trung phát triển số lượng phần mềm hay nền tảng kỹ thuật.

Từ việc nộp hồ sơ hành chính, thanh toán trực tuyến đến theo dõi chất lượng bữa ăn học đường, những tiện ích số đang từng bước hiện diện trong cuộc sống thường ngày.

Phường Bình Phước từng bước thay đổi thói quen sử dụng dịch vụ công

Tại phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai, quá trình chuyển đổi số được triển khai gắn với mục tiêu giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện các giao dịch hành chính. Đây cũng là một trong những địa phương chia sẻ kinh nghiệm tại chương trình ngày 9/10.

Theo ông Ngô Hồng Khang, Chủ tịch UBND phường Bình Phước, khó khăn trong triển khai các dịch vụ số không chỉ xuất phát từ điều kiện hạ tầng mà còn liên quan đến kỹ năng và thói quen của người sử dụng.

Nhiều người đã sở hữu điện thoại thông minh và tài khoản định danh điện tử nhưng vẫn chưa quen thực hiện thủ tục trực tuyến. Tâm lý lo ngại điền sai thông tin, thao tác không chính xác hoặc không biết xử lý khi hệ thống gặp sự cố khiến không ít người tiếp tục lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp.

Trước thực tế này, địa phương triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" kết hợp mô hình "Mỗi người dân là một công dân số". Các tổ công nghệ số cộng đồng tham gia hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt và tiếp cận những tiện ích điện tử.

Điểm đáng chú ý là hoạt động hỗ trợ hướng đến việc giúp người dân tự thực hiện các thao tác. Qua đó, kỹ năng số không chỉ được hình thành trong một lần giao dịch mà còn có thể áp dụng vào nhiều tình huống khác.

Hơn 19.000 hồ sơ trực tuyến trong 9 tháng đầu năm 2026

Những chuyển biến tại phường Bình Phước được thể hiện qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường đã tiếp nhận 19.028 hồ sơ trực tuyến, với tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 100%.

Trong số này, 18.661 hồ sơ đã được giải quyết đúng hạn hoặc trước hạn, không ghi nhận trường hợp quá hạn. Trung tâm cũng hỗ trợ 65.860 lượt người dân, tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Việc thanh toán trực tuyến cũng ghi nhận kết quả tích cực. Cùng giai đoạn, 11.437 hồ sơ phát sinh nghĩa vụ thanh toán đã được thực hiện qua môi trường số, với tổng số tiền hơn 774 triệu đồng.

Bên cạnh đó, tính đến ngày 5/10/2026, ứng dụng Công dân số Đồng Nai - Đồng Nai City ghi nhận 18.287 lượt cài đặt tại địa phương.

Những con số trên phản ánh quá trình đưa dịch vụ công đến gần hơn với người sử dụng. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng duy trì chất lượng giải quyết hồ sơ, sự ổn định của hệ thống và mức độ chủ động của người dân khi thực hiện giao dịch.

Hà Nội phát triển nền tảng số phục vụ nhiều nhu cầu dân sinh

Bên cạnh các sáng kiến tại cấp phường, Hà Nội đang hướng đến mô hình tích hợp nhiều tiện ích trong một nền tảng thống nhất, giúp người dân giảm bớt việc sử dụng các ứng dụng riêng lẻ.

Thông qua iHanoi, người dân có thể gửi phản ánh về những bất cập trong đời sống đô thị, theo dõi thông tin và tiếp cận các dịch vụ được tích hợp trên hệ thống.

Đối với những vấn đề như rác thải, hạ tầng giao thông hoặc vệ sinh môi trường, người sử dụng có thể gửi hình ảnh và mô tả hiện trạng để cơ quan chức năng tiếp nhận. Cách làm này góp phần giảm bớt các bước liên hệ thủ công và tạo điều kiện theo dõi quá trình xử lý.

Theo số liệu được đại diện Hà Nội công bố, iHanoi đã tiếp nhận và xử lý hơn 263.000 phản ánh, kiến nghị. Trên cơ sở ước tính thời gian thực hiện phản ánh theo phương thức truyền thống và qua ứng dụng, nền tảng có thể giúp người dân tiết kiệm gần 500.000 giờ.

Đáng chú ý, tiện ích HanoiCheck mang đến kênh tra cứu thông tin về nguồn gốc thực phẩm và bữa ăn học đường. Hệ thống kết nối gần 1,5 triệu học sinh, ghi nhận hơn 247.000 lượt truy cập trong khoảng thời gian từ ngày 1/9 đến 8/10/2026.

Việc tích hợp các tiện ích trên cùng nền tảng cũng cho thấy xu hướng phát triển công nghệ theo hướng đơn giản hóa trải nghiệm người dùng. Thay vì phải tìm kiếm nhiều kênh thông tin khác nhau, người dân có thể tiếp cận những dịch vụ cần thiết thông qua một điểm kết nối tập trung.

Số hóa hoạt động tổ dân phố để nâng cao hiệu quả quản lý

Không chỉ các thủ tục hành chính, hoạt động quản lý khu dân cư cũng đang được đổi mới nhờ ứng dụng công nghệ.

Tại phường Việt Hưng, Hà Nội, mô hình "Tổ dân phố số" kết hợp ứng dụng "Việt Hưng kết nối" được triển khai nhằm cải thiện cách trao đổi thông tin và xử lý công việc tại cơ sở.

Trước đây, việc thông báo qua nhiều nhóm liên lạc hoặc ghi chép bằng sổ sách dễ dẫn đến tình trạng thông tin phân tán, khó kiểm tra tiến độ và mất thời gian tổng hợp. Khi số lượng hộ dân và khối lượng công việc tăng lên, những hạn chế này càng trở nên rõ rệt.

Việc tổ chức lại quy trình trên môi trường điện tử giúp thông báo được gửi đúng nhóm đối tượng, đồng thời hỗ trợ phân công trách nhiệm và cập nhật tình trạng xử lý các phản ánh của người dân.

Theo mục tiêu triển khai, thời gian truyền đạt thông tin có thể giảm từ 60 phút xuống 15 phút. Thời gian phản hồi bước đầu đối với các kiến nghị cũng hướng tới rút ngắn từ 24 giờ còn 4 giờ.

Địa phương còn xây dựng bản đồ số trên nền tảng GIS với 9 lớp dữ liệu trọng tâm, phục vụ quản lý hộ gia đình, địa bàn và các yếu tố hạ tầng. Hệ thống góp phần cải thiện khả năng tra cứu, tổng hợp và sử dụng dữ liệu trong hoạt động điều hành.

Những giải pháp này cho thấy số hóa không đơn thuần là chuyển tài liệu giấy sang dạng điện tử. Quan trọng hơn, các bước xử lý công việc cần được sắp xếp lại để thông tin được sử dụng hiệu quả và trách nhiệm của từng bộ phận được xác định rõ ràng.

Người dân cần trở thành trung tâm của chuyển đổi số

Từ kinh nghiệm của các địa phương, có thể nhận thấy chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi công nghệ phù hợp với nhu cầu thực tế và khả năng tiếp cận của cộng đồng.

Một ứng dụng được xây dựng với nhiều tính năng chưa chắc mang lại kết quả tốt nếu người dân gặp khó khăn khi sử dụng. Ngược lại, những tiện ích đơn giản như tra cứu trạng thái hồ sơ, gửi phản ánh trực tuyến hay thanh toán điện tử có thể tạo ra thay đổi thiết thực khi được triển khai thuận lợi.

Để duy trì hiệu quả, chính quyền cơ sở cần quan tâm đồng thời đến chất lượng dữ liệu, quy trình giải quyết công việc và kỹ năng của người sử dụng. Thông tin phải được cập nhật chính xác, dễ tìm kiếm và có cơ chế xử lý rõ ràng.

Đối với người cao tuổi hoặc những nhóm ít có điều kiện tiếp cận thiết bị số, hoạt động hướng dẫn trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng. Việc phổ cập kỹ năng cần được thực hiện thường xuyên để hạn chế khoảng cách trong khả năng sử dụng các dịch vụ điện tử.

Đặc biệt, quá trình thu thập và khai thác dữ liệu cá nhân phải đi cùng các biện pháp bảo vệ thông tin, bảo đảm an toàn và tạo sự tin tưởng khi người dân thực hiện giao dịch trên môi trường mạng.

Chuyển đổi số hiệu quả khi giải quyết được vấn đề thực tế

Những kết quả tại phường Bình Phước, Hà Nội và các địa phương khác cho thấy chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phần trong hoạt động phục vụ người dân.

Thước đo quan trọng không chỉ nằm ở tỷ lệ hồ sơ được số hóa hoặc số lượt cài đặt ứng dụng, mà còn là thời gian được tiết kiệm, sự thuận tiện khi tiếp cận dịch vụ và chất lượng giải quyết công việc.

Khi người dân có thể hoàn thành một thủ tục ngay tại nhà, tiếp cận thông tin rõ ràng và nhận được phản hồi kịp thời, những lợi ích của chuyển đổi số mới thực sự được thể hiện trong đời sống.

Độc giả có thể tiếp tục theo dõi các thông tin về chuyển đổi số, đời sống và sự phát triển của địa phương trên Báo Bình Phước, nơi cập nhật những vấn đề đáng chú ý trong xã hội và các xu hướng ứng dụng công nghệ.