Thất nghiệp nhưng vẫn giả vờ đi làm mỗi ngày vì áp lực gia đình

Tại Trung Quốc, một bộ phận người thất nghiệp đang lựa chọn cách che giấu tình trạng mất việc bằng việc tiếp tục ra khỏi nhà mỗi sáng như thể vẫn còn công việc ổn định. Thay vì đến văn phòng, họ dành thời gian ở thư viện, công viên hoặc quán cà phê. Hiện tượng thất nghiệp nhưng giả vờ đi làm đang thu hút sự chú ý khi phản ánh những áp lực tâm lý, kỳ vọng gia đình và khó khăn trên thị trường lao động.

Thất nghiệp nhưng vẫn ra khỏi nhà như người đi làm

Mỗi sáng, nhiều người tại các thành phố lớn ở Trung Quốc vẫn thức dậy đúng giờ, chuẩn bị trang phục và rời khỏi nhà như những nhân viên văn phòng bình thường. Tuy nhiên, điểm đến của họ không còn là công ty mà có thể là một thư viện công cộng, trung tâm thương mại hoặc không gian sinh hoạt miễn phí.

Đối với những người này, việc duy trì lịch trình đi làm không đơn thuần xuất phát từ thói quen. Đó còn là cách để người thân không nhận ra họ đã mất việc, từ đó tránh những câu hỏi liên tục về thu nhập, cơ hội nghề nghiệp và kế hoạch tương lai.

Một số người cho biết việc giấu gia đình tình trạng thất nghiệp giúp họ có thêm thời gian ổn định tinh thần. Trong khi đó, những người khác cảm thấy áp lực phải duy trì hình ảnh một người trưởng thành có công việc và thu nhập ổn định.

Hiện tượng này cho thấy thất nghiệp không chỉ là vấn đề tài chính. Đằng sau việc mất đi nguồn thu nhập còn là những thay đổi về tâm lý, vị trí xã hội và cách mỗi cá nhân đối diện với kỳ vọng của người xung quanh.

Áp lực từ gia đình khiến nhiều người không dám thừa nhận mất việc

Coco Li, một phụ nữ 32 tuổi tại Trung Quốc, đã che giấu gia đình việc mình nghỉ làm tại một doanh nghiệp bất động sản trong hơn nửa năm. Cô từng chịu áp lực lớn từ khối lượng công việc và cảm thấy những đóng góp của bản thân chưa được ghi nhận tương xứng.

Sau khi rời công ty, thay vì thông báo với bố mẹ, Li tiếp tục tạo cảm giác rằng cuộc sống công sở của mình không có gì thay đổi. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lo ngại người thân sẽ quá lo lắng và liên tục thúc giục cô tìm một công việc mới.

Trong nhiều gia đình, công việc ổn định vẫn được xem là dấu hiệu quan trọng của sự trưởng thành và thành công. Khi một thành viên bất ngờ thất nghiệp, người thân có thể phản ứng bằng những lời khuyên, câu hỏi hoặc sự lo âu kéo dài. Dù xuất phát từ tình cảm, những phản ứng này đôi khi lại trở thành gánh nặng tâm lý.

Đây cũng là một góc nhìn đáng chú ý trong những câu chuyện về con người và xã hội được đề cập tại chuyên mục Cuộc sống đó đây, nơi nhiều hoàn cảnh khác nhau cho thấy tác động của kỳ vọng xã hội đối với đời sống cá nhân.

Giữ thể diện đôi khi quan trọng hơn việc nói ra sự thật

Tại một số cộng đồng, việc mất đi công việc từng mang lại thu nhập ổn định có thể khiến người lao động cảm thấy mình không đáp ứng được mong đợi của gia đình. Họ e ngại bị so sánh với bạn bè, đồng nghiệp hoặc những người cùng độ tuổi đã có sự nghiệp vững chắc.

Chính tâm lý muốn giữ thể diện khiến không ít người lựa chọn che giấu khó khăn. Một số vẫn duy trì giờ giấc sinh hoạt cũ, hạn chế chia sẻ chuyện công việc và tìm cách tránh những cuộc trò chuyện liên quan đến tiền bạc.

Tuy nhiên, việc liên tục phải xây dựng một câu chuyện khác với thực tế có thể tạo thêm căng thẳng. Người thất nghiệp không chỉ lo tìm việc mới mà còn phải ghi nhớ những điều mình đã nói, kiểm soát hành vi và đối phó với các tình huống bất ngờ.

Áp lực từ kỳ vọng gia đình không phải hiện tượng mới. Những câu chuyện về số phận con người, chẳng hạn bi kịch cuộc đời Rosemary Kennedy, cũng gợi mở một góc nhìn rộng hơn về ảnh hưởng của định kiến, danh tiếng và những kỳ vọng đặt lên mỗi cá nhân, dù hoàn cảnh của các nhân vật rất khác nhau.

Thư viện và công viên trở thành nơi trú chân của người thất nghiệp

Thay vì đến văn phòng, một số người thất nghiệp lựa chọn dành phần lớn thời gian trong ngày tại những địa điểm công cộng. Thư viện được nhiều người ưu tiên vì có không gian yên tĩnh, thuận tiện cho việc đọc sách, học kỹ năng và gửi hồ sơ xin việc trực tuyến.

Những địa điểm như công viên, trung tâm thương mại hay quán cà phê cũng trở thành nơi họ sử dụng để duy trì lịch trình sinh hoạt. Tùy điều kiện tài chính, mỗi người lựa chọn một cách khác nhau để trải qua khoảng thời gian từ sáng đến chiều.

Zhang, một người đàn ông 36 tuổi làm trong lĩnh vực hiệu ứng hình ảnh, mất việc sau đợt cắt giảm nhân sự vào tháng 8/2026. Khi bắt đầu dành thời gian tại thư viện trong ngày làm việc, anh nhận thấy nơi đây có nhiều người lui tới hơn mình từng hình dung.

Trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc, những bài chia sẻ về cuộc sống sau khi mất việc cũng nhận được sự quan tâm lớn. Nhiều nội dung đề cập đến việc lựa chọn địa điểm sinh hoạt, tiết kiệm chi phí và sắp xếp thời gian trong giai đoạn chưa tìm được việc làm.

Dù vậy, không phải ai xuất hiện tại thư viện hay quán cà phê vào giờ hành chính cũng đang thất nghiệp. Những câu chuyện lan truyền trên mạng chỉ phản ánh một bộ phận người lao động đang gặp khó khăn hoặc muốn tạm thời giữ kín hoàn cảnh cá nhân.

Thị trường lao động biến động làm gia tăng nỗi lo mất việc

Hiện tượng giả vờ đi làm diễn ra trong bối cảnh thị trường lao động Trung Quốc chịu tác động từ nhiều yếu tố kinh tế. Những khó khăn kéo dài của lĩnh vực bất động sản, áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp và quá trình ứng dụng công nghệ đang ảnh hưởng đến nhu cầu tuyển dụng ở một số ngành nghề.

Sự phát triển của tự động hóa và trí tuệ nhân tạo cũng khiến nhiều người lao động phải đánh giá lại triển vọng nghề nghiệp. Một số công việc truyền thống có thể thay đổi đáng kể về yêu cầu kỹ năng, trong khi việc chuyển sang lĩnh vực mới không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Đối với người đã có nhiều năm kinh nghiệm, quá trình tìm việc đôi khi trở nên phức tạp bởi yêu cầu về mức lương, vị trí chuyên môn và sự phù hợp với môi trường làm việc mới. Trong khi đó, người trẻ có thể phải cạnh tranh với lượng lớn ứng viên cho những vị trí có mức thu nhập tương đối ổn định.

Những thay đổi này cho thấy việc làm không thể tách rời hoạt động sản xuất, đầu tư và chiến lược nhân sự. Đây cũng là những vấn đề được quan tâm trong chuyên mục Doanh nghiệp, đặc biệt khi thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về năng lực thích ứng của cả người sử dụng lao động và người tìm việc.

Người thất nghiệp đối diện nguy cơ cạn kiệt tài chính

Che giấu tình trạng mất việc có thể giúp một người tránh được những câu hỏi khó xử trong thời gian ngắn, nhưng vấn đề tài chính vẫn tồn tại. Khi không còn lương hàng tháng, các khoản chi phí sinh hoạt, nhà ở, đi lại và chăm sóc sức khỏe tiếp tục tạo sức ép.

Susan Sun, 28 tuổi, từng làm việc tại một doanh nghiệp Internet ở Trung Quốc trước khi bị sa thải. Sau khi bố mẹ chuyển đến sống cùng tại Trùng Khánh, cô duy trì thói quen rời nhà trước 9 giờ sáng và trở về sau 18 giờ nhằm tránh để gia đình biết mình đã thất nghiệp.

Sun sử dụng khoản trợ cấp thất nghiệp khoảng 1.864 nhân dân tệ mỗi tháng cùng với số tiền còn lại từ trợ cấp thôi việc để trang trải cuộc sống. Việc lựa chọn cách sống tiết kiệm giúp cô duy trì sinh hoạt, nhưng không phải người mất việc nào cũng có nguồn dự phòng tương tự.

Nếu kéo dài quá lâu, tình trạng thất nghiệp có thể khiến khoản tiết kiệm cạn dần. Một số người phải tìm kiếm công việc tạm thời, giảm chi tiêu hoặc nhờ đến sự hỗ trợ của người thân. Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch tài chính trong thời gian chuyển việc có ý nghĩa quan trọng hơn việc cố gắng duy trì hình ảnh vẫn đang có thu nhập ổn định.

Những câu chuyện thất nghiệp phản ánh sự bấp bênh của người lao động

Việc làm không chỉ mang lại tiền lương mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác an toàn, sự tự tin và khả năng hoạch định cuộc sống. Khi nguồn thu nhập đột ngột biến mất, người lao động có thể phải thay đổi nhiều quyết định liên quan đến gia đình và tương lai.

Không chỉ người thất nghiệp trong nước, lao động xa quê cũng có thể đối mặt với những khó khăn riêng khi thiếu mạng lưới hỗ trợ và thông tin cần thiết. Chẳng hạn, vụ việc hai công dân Bangladesh bị Arab Saudi xử tử đặt ra những vấn đề nghiêm trọng khác về quyền lợi pháp lý và sự hỗ trợ dành cho lao động nước ngoài.

Dù bản chất các sự việc hoàn toàn khác nhau, chúng đều cho thấy vai trò quan trọng của những cơ chế bảo vệ người lao động khi phải đối diện với biến cố. Sự hỗ trợ kịp thời từ gia đình, cộng đồng và các tổ chức liên quan có thể giúp giảm bớt những tổn thương kéo dài.

Doanh nghiệp và cộng đồng có thể làm gì để hỗ trợ người lao động?

Khi thị trường việc làm thay đổi, các chương trình tư vấn nghề nghiệp, đào tạo lại kỹ năng và hỗ trợ tâm lý có thể giúp người lao động thích ứng tốt hơn. Đối với người vừa mất việc, việc tiếp cận những thông tin tuyển dụng đáng tin cậy và được hướng dẫn lựa chọn công việc phù hợp là nhu cầu thiết thực.

Về phía doanh nghiệp, các chính sách quản trị nhân sự minh bạch, điều kiện làm việc phù hợp và hoạt động chăm sóc đời sống người lao động có thể góp phần hạn chế những áp lực không cần thiết. Sự quan tâm đến nhân viên không nên chỉ dừng lại ở thu nhập mà còn cần chú ý đến sức khỏe và sự ổn định lâu dài.

Một ví dụ về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là chương trình hỗ trợ chăm sóc sức khỏe lao động nữ được giới thiệu trong dịp Kao Việt Nam kỷ niệm 30 năm hoạt động. Dù không trực tiếp giải quyết tình trạng thất nghiệp, những sáng kiến quan tâm đến phúc lợi cho thấy tầm quan trọng của việc đặt con người vào quá trình phát triển kinh tế.

Trong dài hạn, sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức hỗ trợ việc làm có thể tạo thêm cơ hội để người lao động cập nhật kỹ năng, chuyển đổi nghề nghiệp và quay trở lại thị trường lao động khi điều kiện phù hợp.

Người thân nên đồng hành thay vì tạo thêm áp lực khi có người mất việc

Đối với người đang thất nghiệp, một cuộc trò chuyện cởi mở có thể hữu ích hơn những câu hỏi liên tục về thời điểm tìm được việc mới. Thay vì trách móc hoặc so sánh, gia đình có thể lắng nghe những khó khăn thực tế và cùng tìm ra phương án phù hợp với hoàn cảnh.

Người mất việc cũng cần chủ động đánh giá lại tình hình tài chính, xác định những khoản chi cần thiết và xây dựng kế hoạch tiếp theo. Việc tìm kiếm việc làm có thể kết hợp với học tập, nâng cao kỹ năng hoặc cân nhắc những công việc ngắn hạn nếu phù hợp với nhu cầu cá nhân.

Quan trọng hơn, thất nghiệp không nên được xem là thước đo duy nhất để đánh giá giá trị của một con người. Một giai đoạn gián đoạn nghề nghiệp có thể xuất phát từ thay đổi kinh tế, hoàn cảnh cá nhân hoặc nhu cầu lựa chọn lại hướng phát triển.

Khi người thân thể hiện sự cảm thông và tôn trọng, người lao động sẽ có thêm cơ hội chia sẻ khó khăn thay vì phải duy trì một cuộc sống giả tạo chỉ để tránh sự lo lắng của gia đình.

Phía sau việc giả vờ đi làm là nhu cầu được thấu hiểu

Câu chuyện những người thất nghiệp vẫn đều đặn ra khỏi nhà mỗi sáng tại Trung Quốc phản ánh một khía cạnh ít được chú ý của thị trường lao động. Mất việc không chỉ đồng nghĩa với mất thu nhập mà còn có thể kéo theo nỗi lo về vị thế xã hội, sự kỳ vọng của gia đình và cảm giác bất an trước tương lai.

Trong bối cảnh công việc ngày càng biến động, việc chuẩn bị nguồn tài chính dự phòng, duy trì khả năng học hỏi và xây dựng những mối quan hệ hỗ trợ là điều cần thiết. Đồng thời, xã hội cũng cần nhìn nhận những người thất nghiệp bằng thái độ khách quan và cảm thông hơn.

Độc giả có thể tiếp tục theo dõi các câu chuyện về đời sống, việc làm và những chuyển biến xã hội đáng chú ý trên Báo Bình Phước.